Asseltse Plassen

Na ruim 40 jaar zand- en grindwinning is bij het romantische ‘Rozenkerkje’ van het gehucht Asselt, een prachtig waterrijk natuurgebied ontstaan van wel 200 ha groot. Bijna 150 ha water. 50 Ha is ingericht voor natuurontwikkeling. Tot omstreeks 1950 lag Asselt aan een buitenbocht van de Maas. Daarna is de Maas ‘recht’ getrokken en de bocht van de Maas afgesneden. Rond de afgesneden Maasarm is net als in veel andere gebieden van Midden Limburg een plassengebied ontstaan.

Kleinschalig

De eerste plassen ontstonden in het noordelijk deel vanaf 1960. Toen werd er nog kleinschalig binnen bestaande perceelsgrenzen gegraven tot een diepte van 5-10 m. Zo ontstond een ‘klokhuis’ landschap; water met daartussen landresten. De oeverafwerking kreeg geen aandacht, waardoor deze zeer steil werden. Sommige van deze plassen zijn tot 1-2 m onder de waterspiegel weer aangevuld met specie afkomstig uit Maas verleggingen.

Grootschalig

Vanaf 1980 worden de ontgrondingen grootschaliger en dieper. Tot wel 25-30 m diep. Wel worden de oevers voorzien van een (smalle) oeverstrook, ingericht voor natuurontwikkeling. Als compensatie voor de Das die in dit gebied veel voor komt, zijn ten zuiden van de Asseltse Plassen grote delen ingericht als weiland met poelen en veel houtwallen; prima foerageergebied voor de Das.

Afwerking

In 2005 heeft de laatste afwerking in het gebied plaatsgevonden. Toen zijn grotere oeverstroken gemaakt, met baaien en lagunes waar op een wat grotere schaal natuurlijke oevervegetatie tot ontwikkeling kan komen. Een groot eiland is bij de zand- en grindwinning gespaard gebleven en enkel nieuwe eilanden zijn opgeworpen. Hier kunnen vogels ongestoord broeden.
Ook is het water zeer helder nu er geen bagger activiteiten meer plaatsvinden. De lokale duikvereniging spreekt zelfs van 4 meter zicht, op een goede dag.

Beheer

Veel van de aan de plassen grenzende gronden zijn nu in beheer bij Staatsbosbeheer. Recent onderzoek heeft aangetoond dat de natuurontwikkeling successen boekt. Het gebied is het meest soortenrijke libellengebied langs de Maas en kent een gevarieerde flora en fauna. Al met al is een zeer aantrekkelijk gebied ontstaan. Futen, aalscholvers, zwanen, ganzen, reigers en nog veel meer kunnen worden waargenomen. Een enkele keer zelfs een ijsvogel.

E.H.S. en recreatie

De Asseltse Plassen maken als natuur gebied onderdeel uit van de Ecologische Hoofdstructuur van Nederland en zijn aangewezen als foerageergebied voor ganzen. Verder heeft de Provincie Limburg de bever in het plassengebied geherintroduceerd.
Het gebied wordt ook gebruikt voor rustige vormen van watersport; zeilen, kanoen, roeien, vissen en duiken. Ook lenen de nieuwe natuurgebieden zich voor struintochten, waarbij ook buiten de vaste wandelroutes de natuur kan worden beleefd.

Grote grazers

Het is aantrekkelijk de grote grazers die in het gebied in de vorm van Konik paarden en/of Galloway koeien worden ingezet, te observeren. Vooral in de tijd dat er veulens of kalfjes zijn. Deze dieren vanaf een kano gadeslaan, als ze in de zomer aan de oever verkoeling zoeker, is extra spannend. Ook heb ik de paarden wel eens van en naar het eiland zien zwemmen; prachtig!

Oevers

Sommige oevers zijn al dusdanig ontwikkeld dat met de kano’s tussen grote Wilgenstruiken doorgevaren kan worden. Ook zijn er lagunes waar Waterlelies en Gele Plomp bloeien. Kattenstaart, Watermunt en andere oeverplanten maken de oeverlijn aantrekkelijk.